afb: infofolder remix/configuratie versie

 



> aanwijzingen voor het vertonen van de remix

MISENO

 

Het uitgangspunt van het videowerk is gebaseerd op het verhaal van Misenus, de trompetter van Aeneas, die kort na het betreden van het vasteland van Italië om het leven kwam. Hij had, zo wordt verteld, de dwaasheid begaan zijn hoorn over de zee te laten schalmen. De zeegod Triton had dit als een provoca­tie opgevat en hem ogenblikkelijk in de schuimende golven tussen de rotsen laten verdrinken. De titel van het werk is ontleend aan de kaap in Italië die naar de ongeluk­kige vernoemd is.

De installatie bestaat uit drie video­schermen en een foto­werk dat aan de muur tegenover de video­schermen hangt. Het fotowerk bestaat uit een af­beelding van een bladeren- en tak­kenwand. De drie videotapes zijn in twee delen onder­ver­deeld, met daar­tussen een over­gangsdeel van bijna vier minuten.
Het eerste deel (Misenus Aeolides) ver­beeldt de kust waar Misenus verdronken is. Dit deel is samenge­steld uit beel­den die op locatie op de Aeolische eilanden (Ita­lië) zijn opgenomen. Hiermee wijkt de instal­latie af van de plek van het eigen­lijke verhaal. Deze afwijking heeft te maken met het feit dat Misenus een zoon was van Aeolus, de antieke god van de winden. Deze werd veron­dersteld te wonen op Vulcano - een eiland dat onderdeel uitmaakt van de Aeoli­sche archipel.
Het tweede deel (Miseno/Averno) is meer aan de plek waar Misenus ver­dronken is gebonden. Het beeld gaat hier van kust - die nog wel op Vul­cano is opgenomen -geleidelijk aan over in een panorama­beeld van het Avernusmeer. Dit meer vormde in de antieke mytholo­gie de toegang tot de onderwe­reld - de onder­wereld die Mise­nus' aanvoerder moest bezoe­ken, alvorens aan de uitvoering van zijn taak: het stichten van de stad die de wereld zou gaan rege­ren, te beginnen.
Het Avernusmeer is een kratermeer in de buurt van Napels en ligt in de onmid­del­lijke nabijheid van de kaap die naar Misenus is vernoemd. In het panorama­beeld bijna aan het eind van de video­tapes zijn meer en kaap beide te zien.
Het overgangsdeel wordt beheerst door Tritons golven; dit is het deel waarin Misenus verdrinkt.
Evenals bij de installatie PALINU­RO, waarmee MISENO nauw samenhangt, wordt de protagonist zelf niet afgebeeld. Maar waar wij in PALINU­RO Palinurus door zijn gees­tesbeel­den hebben leren kennen, zijn de beeldlagen die door het hoofd­beeld zijn gevlochten bij MISENO meer associatief van aard.
In het eerste deel hebben die beeld­lagen vanwege Misenus' positie als aanvuurder van het leger van Aeneas een uitge­sproken militair karakter. Deze keuze is medebe­paald door het feit dat bij kaap Miseno in de tijd van Vergili­us Augustus een belang­rijke marinehaven zou doen verrij­zen, die bij het vesti­gen van zijn suprematie een belangrij­ke rol zou spelen. Het overgangsdeel gaat over de dood, niet alleen vanwege Misenus zelf, maar ook vanwege de uitge­breide beschrijvin­gen van begrafe­nisrituelen die bij Vergilius veel­vuldig voorkomen. In het tweede deel wordt Vergili­us' heime­lijke kritiek: de prijs van het rijk (zie hiervoor de toelich­ting op PALI­NURO) op meer expli­ciete wijze en gerelateerd aan onze tijd naar buiten gebracht. Gedeel­telijk gebeurt dit al door het hoofdbeeld dat eindigt met het Avernusmeer zoals dat er heden ten dage bijligt; daarnaast door de beelden van de cultuur en infra­struc­tuur van onze tijd, die op verschil­lende niveaus door het hoofdbeeld zijn geweven. Zij zijn voor een deel afkomstig uit de verzame­ling van TV-beelden die in de eerste helft van 1989 voor PALI­NURO was aange­legd, alsmede uit een aanvullende reeks, die in de perio­de eind 1989 tot juni 1990 is ver­zameld. Dit geldt overi­gens ook voor het eerste en over­gangsdeel.
Ter overbrugging van de tijd dat de in­stallatie niet loopt wordt door een vierde tape geluiden die aan het Aver­nusmeer zijn opgenomen ten gehore gebracht. Deze tape stopt auto­matisch op het moment dat de installa­tie door de toe­schouwer gestart wordt.

De remix op deze DVD is een configuratie van drie pictures-in-picture bestemd voor één videoprojectie op drie panelen en projectiescherm of wand.

(ndk 1990/2003)

 

---

installatie (1990)
concept en script Nol de Koning, camera Louk Vrees­wijk, montage Ivo van Stiphout, geluid Rob Glotzbach, muziekadviezen Pien Sta­des, postprodutie MonteVideo, Am­sterdam, stem van de Sibylle Ga­brielle Clark, Misenus-signaal een akkoord van Louis Andriessen MAU­SOLEUM, muziek deel I Morton Feldman BASS CLARINET AND PER­CUSSION, Harry Sparnaay bass clarinet, Johan Faber per­cussion; muziek deel II Pien Stades AVER­NUS;
drie videota­pes, 32'30", kleur, geluid (stereo), een geluidstape, drie videoschermen, fotowerk 120 x 120 cm

remix (2003)
concept Nol de Koning, online montage Ramon Coelho, postproduktie Nederlands Instituut voor Mediakunst Montevideo/TimeBasedArts, Amsterdam; 32'41"

 

> Bulicame   > Palinuro   * Miseno   > Palinuro en Miseno   > Vulcano Eolico
> Het Lied van Hylas   > Nox Umida   > Malebolge   > Lezingen van het  Blauwe Uur
> Terra Morale   > De K van Skylla   > Oude Oceaan
> Niet Langer van Land   > overige projecten