afb: infofolder remix/configuratie versie

 


> aanwijzingen voor het vertonen van de remix

PALINURO

 

Het uitgangspunt van het videowerk is het verhaal van Palinurus, de stuurman van Aeneas, die tijdens zijn wacht door slaap overmand overboord viel en drie dagen ten prooi was aan de stormen van de zee. Toen hij tenslotte ongedeerd het vaste­land van Italië bij Velia bereikte werd hij door de bewoners van die plaats ver­moord, nadat zij hem tever­geefs hadden willen bero­ven. De titel van het werk is ontleend aan de naam van de kaap in de buurt van de plaats, waar zij zijn lichaam onbe­gra­ven achter­lie­ten.

Dit verhaal, door Vergilius in het vijf­de en zesde boek van de Aeneis beschre­ven, doet voorkomen alsof Pali­nurus vlak voor het einddoel van de tocht een onge­luk is overko­men. Daar­over wordt echter ver­schil­lend gedacht. PALINURO volgt interpreta­ties van diverse auteurs, waa­ronder de Engelse criticus en essayist Cyril Connol­ly, die menen dat Palinu­rus opzettelijk van boord is gegaan. Hij zou dit gedaan heb­ben omdat hij niet langer in het ideaal van de zwerf­tocht: het stic­hten van de stad, die over de we­reld zou gaan regeren, kon geloven. "Vergili­us kende de prijs van het Rijk; de prijs aan leed, en de prijs aan geweten en aan zovele bevallige din­gen. Dat hij die prijs kende, laat zijn gedicht zo duide­lijk zien dat men onlangs op de gedachte is gekomen dat het gedicht een felle aanval op Augustus en de alleen­heer­schappij is." (W.J. Knig­ht, door Connol­ly geci­teerd.)

De installatie bestaat uit drie video­schermen en een foto­werk en wordt in een verduisterde ruimte opge­steld. Een rond­zwaaiend vuurto­renlicht bij nacht vormt het hoofd­motief op de middelste van de drie video­schermen. Palinurus zelf wordt nergens afge­beeld. Hij is alleen door de beelden van zijn gees­tesoog te kennen, die over de drie monito­ren glij­den, ter­wijl zijn blik op de kust is gericht. Aan de wand tegen­over de monitoren hangt een sterk uitvergrote foto van de zee, die tel­kens wanneer de lichtbundel van de vuurtoren naar voren wijst (en de middel­ste monitor zelf lich­tbron wordt) voor een kort moment oplicht. PALINURO is daarmee geba­seerd op twee vormen van projectie: een fysische van centrale monitor op fotowerk en - in tegenover­ge­stel­de rich­ting - een psychische van Palinurus' gees­tes­beelden op drie moni­toren.
Het hoofdmotief - vuurtoren en zee - be­staat uit beelden die op locatie zijn opgenomen. Palinu­rus' geestes­beelden, welke in meerde­re beeldla­gen door het hoofdmo­tief zijn gewe­ven, zijn geput uit een verzameling van TV-beelden, die in de eerste helft van 1989 speciaal voor deze installatie is aangelegd.
In het eerste deel (Te Palinure Petens) verbeeldt de vuur­toren de kust bij Cu­mae, wanneer Palinurus wacht houdt. In het tweede deel (In Unda) de kust bij Velia, die Palinu­rus, drie dagen later, aanstonds zal berei­ken.
Ter overbrugging van de tijd dat de in­stallatie niet loopt is er een vierde tape van alleen een vuurto­renlicht, af­ge­speeld op de middel­ste monitor. De fysische projectie is dan op zijn sterk­st. Deze tape wordt uitgeschakeld zodra de in­stal­latie door de toeschou­wer ge­start wordt.

De remix op deze DVD is een configuratie van drie pictures-in-picture bestemd voor één videoprojectie op drie panelen en projectiescherm of wand.

Het motto van het werk: te, Palin­ure, petens, tibi somnia tris­tia portans insonti (u zoekend, Pali­nurus, droeve droom u brengend - onver­diend) is ontleend aan de droompassage uit de Palinurus-episo­de van het vijfde boek, waarin somnia tris­tia vol­gens R.D. Williams "a vague phra­se of foreboding" betekent, "where 'som­nia' does not mean specifically 'dreams' but rather 'the sleep that brings doo­m'."

(ndk 1989/2002)

  

---

installatie (1989)
concept en script Nol de Koning, camera Louk Vreeswijk, montage Ivo van Stip­hout, geluid Rob Glotzbach, muziek Hector Berlioz Chanson d'Hylas (uit Les Troyens), postproduktie Monte­Video, Amsterdam;
vier videotapes 32'30", kleur, geluid (stereo), drie videoschermen, fotowerk 120 x 120 cm; collectie Rijksdienst Beel­dende Kunst, Den Haag

remix (2002)
concept Nol de Koning, online montage Ramon Coelho, postproduktie Nederlands Instituut voor Mediakunst Montevideo/TBA, Amsterdam; 32' 17"


> Bulicame   * Palinuro   > Miseno   > Palinuro en Miseno   > Vulcano Eolico
> Het Lied van Hylas   > Nox Umida   > Malebolge   > Lezingen van het  Blauwe Uur
> Terra Morale   > De K van Skylla   > Oude Oceaan
> Niet Langer van Land   > overige projecten